{"id":4791,"date":"2021-11-09T13:35:00","date_gmt":"2021-11-09T10:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/belarus.fm\/teksty\/%d1%8d%d0%bf%d0%b8%d0%b7%d0%be%d0%b4-04\/"},"modified":"2025-09-25T17:45:42","modified_gmt":"2025-09-25T14:45:42","slug":"episode-04","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/belarus.fm\/pl\/stolen-childhood\/episode-04\/","title":{"rendered":"Zdrowie Psychiczne"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"podcastplayer\"><figure class=\"wp-block-audio podcastplayer\"><audio controls src=\"https:\/\/feeds.soundcloud.com\/stream\/1175215321-belarusfm_1-mentalnoe-zdorove-ukradennoe-detstvo-4.mp3\" preload=\"none\"><\/audio><\/figure><\/div>\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"mks_dropcap_letter\" style=\"font-size: 72px; color: #dd3c7a; \">D<\/span>zi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy MCIO &#8222;Nasz Dom&#8221; z \u0142otewskimi kolegami, otrzymali\u015bmy osobny kierunek &#8211; czaty g\u0142osowe z psychologami. Mamy nadziej\u0119, \u017ce takie spotkania stan\u0105 si\u0119 sta\u0142e, a ich wyniki b\u0119dziemy regularnie publikowa\u0107. Dzi\u015b rozmawiamy z Raivo Vilciansem, dyrektorem Skalbes Kryzys Centrum i Santa Laimina, szefem telefonu pomocy ofiarom przest\u0119pstw na \u0141otwie.<\/h5>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Tematem naszej rozmowy jest &#8222;Jak pom\u00f3c sobie emocjonalnie w trudnym okresie&#8221;.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Chcieliby\u015bmy rozpocz\u0105\u0107 nasz\u0105 rozmow\u0119 od znaczenia <strong>ZDROWIA PSYCHICZNEGO<\/strong>. Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 zdrowie psychiczne jako statek, na kt\u00f3rym wszyscy si\u0119 znajdujemy. Niekt\u00f3rzy mogli nie napotka\u0107 w \u017cyciu powa\u017cnych problem\u00f3w ze zdrowiem psychicznym, mogli nie odczu\u0107 chybotania tego statku. Niekt\u00f3rzy si\u0119 z tym zetkn\u0119li, ale sami zdo\u0142ali to przetrwa\u0107. A kto\u015b znalaz\u0142 si\u0119 w sytuacji, w kt\u00f3rej naprawd\u0119 potrzebuje powa\u017cnego wsparcia i pomocy, aby poprawi\u0107 swoje zdrowie psychiczne, bo by\u0142 maltretowany lub znajdowa\u0142 si\u0119 w stanie, w kt\u00f3rym stanowi\u0142 zagro\u017cenie dla samego siebie (tendencje samob\u00f3jcze).<\/p>\n\n\n\n<p>Aby zrozumie\u0107 znaczenie zdrowia psychicznego, mo\u017cemy u\u017cy\u0107 metafory: <strong>Je\u015bli mamy z\u0142aman\u0105 nog\u0119, na pewno zwr\u00f3cimy si\u0119 o pomoc do lekarza. Tak samo powa\u017cnie musimy traktowa\u0107 problemy ze zdrowiem psychicznym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Bardzo wa\u017cnym aspektem dla poprawy zdrowia psychicznego jest poszanowanie granic w\u0142asnej przestrzeni: zar\u00f3wno w\u0142asnych granic, jak i granic innych os\u00f3b.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong>W trudnych sytuacjach wa\u017cna jest umiej\u0119tno\u015b\u0107 szukania w sobie zasob\u00f3w, umiej\u0119tno\u015b\u0107 spojrzenia w g\u0142\u0105b siebie i zrozumienia, jakie zasoby si\u0119 posiada.&nbsp;<\/strong>Cz\u0119sto problemy ze zdrowiem psychicznym wynikaj\u0105 z niech\u0119ci do pora\u017cek. Bardzo wa\u017cne jest, aby nauczy\u0107 si\u0119, \u017ce obecno\u015b\u0107 niepowodze\u0144 w \u017cyciu jest normalnym procesem \u017cycia, jest to pewien cykl \u017cycia. Obecno\u015b\u0107 niepowodze\u0144 nie czyni nikogo gorszym, wi\u0119c musimy nauczy\u0107 si\u0119 je akceptowa\u0107, a nawet kocha\u0107. Tylko na podstawie ich akceptacji mo\u017cemy podj\u0105\u0107 kroki, kt\u00f3re mog\u0105 zmieni\u0107 nasz cykl \u017cycia w przysz\u0142o\u015bci, zmniejszy\u0107 prawdopodobie\u0144stwo powtarzaj\u0105cych si\u0119 niepowodze\u0144 lub przygotowa\u0107 nas.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>O wiele trudniej jest do\u015bwiadczy\u0107 pora\u017cki w izolacji.<\/strong> Wa\u017cne jest, aby poczu\u0107 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 spo\u0142eczno\u015bci (grupy), kt\u00f3ra do\u015bwiadcza tego samego problemu (tragedii) i nauczy\u0107 si\u0119 go akceptowa\u0107. Akceptacja nie oznacza pogodzenia si\u0119 z tym. Musimy zrozumie\u0107, \u017ce mo\u017cemy je rozwi\u0105za\u0107, musimy zmieni\u0107 nasze postrzeganie na bardziej pozytywne. Najwa\u017cniejsze jest zrozumienie, \u017ce nie jeste\u015bmy sami.&nbsp;To daje nam si\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>ZDROWIE PSYCHICZNE zale\u017cy od dobrego samopoczucia. <strong>Stan dobrego samopoczucia to stan, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek jest \u015bwiadomy swoich mo\u017cliwo\u015bci, mo\u017ce radzi\u0107 sobie ze stresem \u017cycia, mo\u017ce produktywnie pracowa\u0107 i wnosi\u0107 wk\u0142ad w swoj\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107.<\/strong> Jest to cel, kt\u00f3ry mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 poprzez popraw\u0119 zdrowia psychicznego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Na czym polega zdrowie psychiczne i jak powstaje<\/strong>?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na dobrobyt sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce czynniki:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Czynniki, na kt\u00f3re nie masz wp\u0142ywu. Na przyk\u0142ad sytuacja w kraju (wiele traumatycznych do\u015bwiadcze\u0144).<\/li>\n\n\n\n<li>Czynniki, na kt\u00f3re mo\u017cna wp\u0142ywa\u0107, to niezaspokojone potrzeby. Zmniejszaj\u0105c niezaspokojone potrzeby (tj. zaspokajaj\u0105c je), zmniejszamy ryzyko wyst\u0105pienia problem\u00f3w ze zdrowiem psychicznym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Zdrowie psychiczne<\/strong> jest wysoce zale\u017cne od <strong>fizycznego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Jakie kroki mo\u017cemy podj\u0105\u0107 w celu poprawy naszego zdrowia fizycznego, aby zmniejszy\u0107 jego wp\u0142yw na nasze zdrowie psychiczne? Na przyk\u0142ad zaspokajanie naszych potrzeb fizjologicznych na czas: chodzenie do toalety nie wtedy, kiedy mo\u017cemy, ale wtedy, kiedy musimy, jedzenie na czas, odpoczynek na czas itp.<\/p>\n\n\n\n<p>Czynniki, kt\u00f3re mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c wp\u0142ywa\u0107 na zdrowie fizyczne:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>niezdrowe jedzenie lub zaburzenia od\u017cywiania;<\/li>\n\n\n\n<li>niewystarczaj\u0105ce spo\u017cycie wody;<\/li>\n\n\n\n<li>niewystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 snu lub zaburzenia snu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Przy d\u0142ugotrwa\u0142ych zaburzeniach dochodzi do os\u0142abienia si\u0142 organizmu i wypalenia. Jest to bardzo powa\u017cny problem, poniewa\u017c w znacznym stopniu wp\u0142ywa na nasz stan psychiczny i moralny. <strong>Nie mo\u017ce by\u0107 dobrego zdrowia psychicznego bez zdrowia fizycznego.<\/strong> Dlatego nale\u017cy przede wszystkim bardzo uwa\u017ca\u0107 na swoje zdrowie, na swoje cia\u0142o. &#8222;Moje cia\u0142o jest moj\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>W celu poprawy zdrowia fizycznego \u0142atwo jest wykona\u0107 nast\u0119puj\u0105ce czynno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>spacery;<\/li>\n\n\n\n<li>medytacja;<\/li>\n\n\n\n<li>przyjemny i aktywny wypoczynek;<\/li>\n\n\n\n<li>\u0107wiczenia prawid\u0142owego oddychania;<\/li>\n\n\n\n<li>wdychanie przyjemnych zapach\u00f3w (olejk\u00f3w aromatycznych);<\/li>\n\n\n\n<li>relaksuj\u0105ce k\u0105piele ze \u015bwiecami zapachowymi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong><strong>WSKAZ\u00d3WKA<\/strong>:<\/strong> W przypadku stresu pomocne jest wdychanie ulubionego zapachu (olejku, perfum, bransoletki zapachowej itp.), kt\u00f3ry wygodnie nosisz.<\/p>\n\n\n\n<p>Przydaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do pracy emocjonalnej:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>komfortowa komunikacja, praca;<\/li>\n\n\n\n<li>prowadzenie rozmowy z samym sob\u0105: pytanie, jak si\u0119 czuj\u0119; jak si\u0119 czuj\u0119 z samym sob\u0105; nie skupianie si\u0119 na tym, jaki jestem z\u0142y, ale akceptowanie siebie takim, jakim jestem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong><strong>WSKAZ\u00d3WKA<\/strong>:<\/strong>&nbsp;Znajd\u017a jedn\u0105 rzecz, za kt\u00f3r\u0105 jestem wdzi\u0119czny tego dnia;&nbsp;Zrozum, co m\u00f3wi teraz krytyk we mnie i &#8222;usu\u0144&#8221; go;&nbsp;Pracuj samodzielnie z emocjami (na koniec dnia nazwij jedn\u0105 pozytywn\u0105 emocj\u0119, odpowiedz na pytanie: dlaczego jej do\u015bwiadczam? A tak\u017ce jedn\u0105 negatywn\u0105 emocj\u0119).<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Mo\u017cesz r\u00f3wnie\u017c pozwoli\u0107 sobie na wyra\u017canie emocji: smuci\u0107 si\u0119 i p\u0142aka\u0107.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>\u015arodki uwa\u017cno\u015bci &#8211; zaspokajanie potrzeb fizycznych i emocjonalnych. <strong>Aby poprawi\u0107 sw\u00f3j stan emocjonalny, potrzebna jest jasno\u015b\u0107 dzia\u0142ania, kt\u00f3r\u0105 zapewnia planowanie dnia.<\/strong> Nawet spotkania towarzyskie z rodzin\u0105 i przyjaci\u00f3\u0142mi s\u0105 lepiej zaplanowane: tworz\u0105 przewidywalno\u015b\u0107, zapewniaj\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 psychiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Powinni\u015bmy robi\u0107 przynajmniej to, co uwa\u017camy za harmonijne dla nas, na co mamy wp\u0142yw:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>aran\u017cowa\u0107 dom;<\/li>\n\n\n\n<li>s\u0142uchanie ulubionej muzyki;<\/li>\n\n\n\n<li>obejrze\u0107 dobre filmy;<\/li>\n\n\n\n<li>czyta\u0107 swoje ulubione ksi\u0105\u017cki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong><strong><strong>WSKAZ\u00d3WKA<\/strong><\/strong>:<\/strong> Wskazane jest odbieranie pozytywnych informacji (szczeg\u00f3lnie przed snem), nie ogl\u0105danie i nie s\u0142uchanie negatywnych informacji; powstrzymanie si\u0119 od ogl\u0105dania negatywnych film\u00f3w. W przeciwnym razie, kontynuuj\u0105c destrukcyjny cykl dzia\u0142ania, wpadamy w spiral\u0119 i uzyskujemy pogarszaj\u0105cy si\u0119 stan emocjonalny.<\/p>\n\n\n\n<p>Komunikowanie si\u0119 z bliskimi, przyjaci\u00f3\u0142mi i wsp\u00f3\u0142pracownikami jest bardzo wa\u017cne. Dobrze jest mie\u0107 wsp\u00f3lne potrzeby i zainteresowania. Ka\u017cdy ma co\u015b innego: religi\u0119, duchowo\u015b\u0107, inne zainteresowania. <strong><strong>W waszym kontek\u015bcie jest to wsp\u00f3lna idea wolnej Bia\u0142orusi<\/strong>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Musisz zrozumie\u0107, \u017ce ka\u017cdy z nas nie mo\u017ce zmieni\u0107 wszystkiego w tej chwili, musisz to zaakceptowa\u0107 i nie bi\u0107 si\u0119 z tego powodu. Pozwoli\u0107 sobie na pewnego rodzaju uwolnienie emocji. Zaakceptowa\u0107, \u017ce wszystkie przejawy emocji w danej sytuacji s\u0105 normalnymi reakcjami w nienormalnej sytuacji. Najwa\u017cniejsze jest dbanie o siebie i innych.<\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tematem naszej rozmowy jest &#8222;Jak pom\u00f3c sobie emocjonalnie w trudnym okresie&#8221;. Chcieliby\u015bmy rozpocz\u0105\u0107 nasz\u0105 rozmow\u0119 od znaczenia ZDROWIA PSYCHICZNEGO. Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 zdrowie psychiczne jako statek, na kt\u00f3rym wszyscy si\u0119 znajdujemy. Niekt\u00f3rzy mogli nie napotka\u0107 w \u017cyciu powa\u017cnych problem\u00f3w ze zdrowiem psychicznym, mogli nie odczu\u0107 chybotania tego statku. Niekt\u00f3rzy si\u0119 z tym zetkn\u0119li, ale sami [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":7030,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[340],"tags":[350],"class_list":["post-4791","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-stolen-childhood","tag-audio-in-russian"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/belarus.fm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4791","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/belarus.fm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/belarus.fm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/belarus.fm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/belarus.fm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4791"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/belarus.fm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4791\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/belarus.fm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/belarus.fm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/belarus.fm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/belarus.fm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}